Giá điện 2 thành phần: Ai lợi, ai thiệt?

Từ ngày 1 tháng 10 năm 2025, ngành điện lực Việt Nam chính thức triển khai thí điểm cơ chế giá điện hai thành phần, gây ra nhiều tranh luận trong cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng. Theo quyết định mới, giá điện sẽ bao gồm một phần cố định và một phần biến đổi dựa trên công suất tiêu thụ.

Giá điện hai thành phần được áp dụng đầu tiên cho các khách hàng sử dụng lượng điện từ 200.000 kWh/tháng trở lên, chủ yếu là các khu công nghiệp, doanh nghiệp sản xuất lớn. Phần cố định tính theo công suất đăng ký (kW), trong khi phần biến đổi tính theo lượng điện tiêu thụ (kWh).

Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), cơ chế này giúp khuyến khích khách hàng sử dụng điện hiệu quả hơn, tránh tình trạng đăng ký công suất cao nhưng thực tế tiêu thụ thấp, gây lãng phí nguồn lực hệ thống.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp phản ánh rằng cơ chế này có thể gây tăng chi phí đáng kể, đặc biệt với các nhà máy hoạt động theo dây chuyền liên tục, cần đăng ký công suất lớn để đảm bảo sản xuất không bị gián đoạn. Các chuyên gia kinh tế cho rằng cần có lộ trình chuyển tiếp hợp lý để doanh nghiệp có thời gian điều chỉnh kế hoạch sản xuất và đầu tư công nghệ tiết kiệm điện.

Chính phủ đang xem xét mở rộng cơ chế giá điện hai thành phần cho toàn bộ khách hàng sử dụng điện lớn từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, sau khi đánh giá kết quả thí điểm giai đoạn đầu.